ทิศทางการสื่อสาร/โหมดการส่งผ่านข้อมูล
(Direction of Communication or Data Transmission Modes)

ทิศทางการสื่อสารหมายถึงทิศทางการสื่อสารระหว่าง  2 อุปกรณ์ที่เชื่อมต่อกันเป็นลักษณะหรือวิธีการที่ข้อมูลจะถูกส่งจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง เรียกว่า ทิศทางการสื่อสาร (Direction of Communication) บางตำราเรียกว่า โหมดการส่งผ่านข้อมูล (Data Transmission Mode) ซึ่งมี 3 ประเภทด้วยกัน

  1. แบบทิศทางเดียว (Simplex)
  2. แบบกึ่งสองทิศทาง (Half-Duplex)
  3. แบบสองทิศทาง (Full-Duplex)

  1. แบบทิศทางเดียว (Simplex)หรือเรียกว่า “การสื่อสารแบบทางเดียว”(One-way Communication)
  2. แบบทิศทางเดียว (Simplex)เป็นทิศทางการสื่อสารข้อมูลแบบที่ข้อมูลจะถูกส่งจากทิศทางหนึ่งไปยังอีกทิศทางโดยไม่สามารถส่งข้อมูลย้อนกลับมาได้ หรือ รับข้อมูลจากทิศทางหนึ่งโดยไม่สามารถตอบกลับได้เป็นการสื่อสารที่มีเพียงทิศทางเดียว(One-way Communication หรือ uni-directional)ซึ่งปัจจุบันการสื่อสารแบบSimplex ไม่เป็นที่นิยม เนื่องจากการสื่อสารสมัยใหม่ต้องการการและเปลี่ยนข้อมูลแบบ 2 ทิศทางอย่างไรก็ตามการสื่อสารบางอย่างก็ไม่ต้องการ การตอบกลับเช่น หนังสือ, หนังสือพิมพ์ , โทรทัศน์, วิทยุ หรือป้ายโฆษณา เป็นต้น


    Responsive image

    ในระบบคอมพิวเตอร์ เช่น คีย์บอร์ด จอภาพ เครื่องพิมพ์ เป็นตัวอย่างของอุปกรณ์ที่มีสื่อสารทางเดียว (simplex devices) คีย์บอร์ดสามารถป้อนข้อมูลเข้าเครื่องคอมพิวเตอร์เพียงอย่างเดียว(input) ในขณะที่จอภาพสามารถรับข้อมูลเพียงอย่างเดียว(display/ output)


  3. สองทิศทาง (Half-Duplex) หรือ “การสื่อสารแบบทางใดทางหนึ่ง” (Either-way Communication)
  4. แบบกึ่งสองทิศทาง (Half-Duplex)การสื่อสารสามารถทำได้ทั้ง 2 ทิศทางแต่ส่งได้เพียงทิศทางเดียวในช่วงเวลาหนึ่งเท่านั้นในส่วนนี้ข้อมูลจะถูกส่งหรือรับแต่คนละช่วงเวลา เช่น วิทยุสื่อสาร

    Responsive image

    อินเทอร์เน็ต เป็นอีกตัวอย่างของทิศทางการสื่อสารนี้ เมื่อใดที่เราต้องการดาวโหลดเอกสารจากเว็บต้องรอให้ดาวโหลดเอกสารให้เสร็จก่อน ก่อนที่จะร้องขอให้ทำอย่างอื่น


  5. แบบสองทิศทาง (Full-Duplex)หรือเรียกว่า “การสื่อสารแบบสองทาง”(Both-way Communication)
  6. แบบสองทิศทาง (Full-Duplex) สามารถสื่อสารได้ 2 ทิศทางพร้อมๆ กันในตัวกลางเดียวกันเป็นทิศทางการสื่อสารที่รวดเร็วที่สุด เช่น การติดต่อสื่อสารทางโทรศัพท์ทิศทางการสื่อสารนี้จะคล้ายกัยถนน 2 เลนการคุยโทรศัพท์ และบทสนทนา เป็นต้น


Responsive image